ESG: Từ khái niệm đến “Giấy thông hành” cho doanh nghiệp Việt
Trong kỷ nguyên kinh tế xanh, bộ tiêu chuẩn ESG (Environmental – Social – Governance) không còn là câu chuyện về trách nhiệm xã hội đơn thuần, mà đã trở thành “luật chơi” bắt buộc trên thị trường tài chính và thương mại toàn cầu. Tại buổi hội thảo chuyên sâu do Viện Phát triển Công nghệ Vùng tổ chức vào ngày 13/04/2026 tại Hà Nội, các chuyên gia hàng đầu đã khẳng định: ESG chính là bộ lọc quan trọng để xác định giá trị nội lực và tầm nhìn dài hạn của một tổ chức.
Việc tích hợp ESG giúp doanh nghiệp không chỉ giảm thiểu rủi ro pháp lý, đáp ứng các hàng rào kỹ thuật khắt khe mà còn mở ra cơ hội tiếp cận các nguồn tín dụng xanh dồi dào từ các định chế tài chính quốc tế. Tại Việt Nam, thách thức lớn nhất hiện nay chính là làm sao để chuyển hóa những chỉ số quản trị khô khan này thành những hành động cụ thể, mang lại giá trị thực chất cho cộng đồng và môi trường.
ThS. Tưởng Thị Nguyệt Ánh: Định vị ESG là hạt nhân của đổi mới sáng tạo xanh
Mở đầu phiên tham luận chuyên sâu, ThS. Tưởng Thị Nguyệt Ánh từ Viện Tăng trưởng Xanh và Phát triển bền vững (IGS) đã mang đến một tư duy mang tính bước ngoặt. Bà khẳng định doanh nghiệp không nên coi ESG là một bộ quy tắc tuân thủ thụ động hay một khoản chi phí phát sinh.
Thay vào đó, ESG cần được định vị tại vị trí trọng tâm của mọi hoạt động Đổi mới sáng tạo (Innovation). Khi ESG trở thành kim chỉ nam cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), mọi sáng kiến mới sẽ tự động hướng tới việc tối ưu hóa nguồn lực, giảm thiểu phát thải và gia tăng giá trị xã hội. Đây chính là cách duy nhất để tạo ra sức mạnh nội sinh bền vững, giúp doanh nghiệp không chỉ tồn tại mà còn dẫn dắt thị trường trong tương lai.
ThS. Tưởng Thị Nguyệt Ánh từ Viện Tăng trưởng Xanh và Phát triển bền vững
ThS. Đoàn Hoàng Linh: ESG – Thực trạng và cơ hội bứt phá cho tương lai bền vững
Tiếp nối mạch tư duy chiến lược, ThS. Đoàn Hoàng Linh đã bóc tách bức tranh thực trạng thực thi ESG tại Việt Nam. Ông nhận định rằng, dù chúng ta đang ở giai đoạn khởi đầu với nhiều rào cản về vốn, công nghệ và nhận thức, nhưng những “cơ hội vàng” đang lộ diện rõ ràng hơn bao giờ hết.
Theo ông Linh, việc sớm áp dụng ESG sẽ giúp các đơn vị KH&CN và doanh nghiệp xây dựng được một “tấm khiên” vững chắc trước các biến động thị trường. Đồng thời, đây là yếu tố then chốt để thu hút các nhà đầu tư quốc tế vốn đang thắt chặt các tiêu chuẩn về môi trường và quản trị. ESG không còn là đích đến, mà là một hành trình liên tục để tự hoàn thiện năng lực cạnh tranh toàn cầu.
ThS. Đoàn Hoàng Linh – Viện Tăng trưởng Xanh và Phát triển bền vững
Ks. Phạm Văn Ngân: Green Tech Hub Thạch Quảng – Hạt nhân thúc đẩy đổi mới vùng
Một trong những điểm nhấn mang tính thực tiễn cao nhất của hội thảo là phần trình bày về dự án Green Tech Hub Thạch Quảng của Ks. Phạm Văn Ngân. Đây được xem là mô hình “trạm sạc” công nghệ, một hệ sinh thái sáng tạo xanh tiêu biểu cho khu vực Bắc Trung Bộ.
Ông Ngân kỳ vọng trung tâm này sẽ trở thành nơi thử nghiệm và chuyển giao các công nghệ môi trường tiên tiến nhất, từ giải pháp xử lý rác thải tuần hoàn đến các hệ thống năng lượng tái tạo quy mô nhỏ. Green Tech Hub không chỉ là một trung tâm nghiên cứu đơn thuần, mà đóng vai trò là cầu nối trực tiếp đưa các giải pháp xanh từ phòng thí nghiệm ra đến tay doanh nghiệp, giúp biến các tiềm năng vùng thành những giá trị kinh tế cụ thể và bền vững.
Ks. Phạm Văn Ngân – Viện Phát triển công nghệ Vùng
ThS. Nguyễn Duy Hưng: Số hóa quản trị và cuộc cách mạng trang trại xanh
Trong lĩnh vực nông nghiệp, ThS. Nguyễn Duy Hưng đã mang đến lời giải cho bài toán tích hợp ESG trong quản trị trang trại hiện đại. Ông khẳng định: “Nông nghiệp bền vững không chỉ là phương thức canh tác, mà bắt đầu từ quản trị thông minh”.
Việc áp dụng các bộ chỉ số ESG giúp các chủ trang trại kiểm soát chặt chẽ nguồn tài nguyên nước, phân bón, theo dõi dấu chân carbon và đảm bảo phúc lợi xã hội cho người lao động. Đây là nền tảng cốt lõi để xây dựng các thương hiệu nông sản “Made in Vietnam” đạt tiêu chuẩn xanh, sẵn sàng chinh phục các thị trường khó tính nhất như EU, Nhật Bản và Hoa Kỳ.
TS. Nguyễn Thị Thu – Viện Phát triển khoa học và công nghệ Vùng
ThS. Nguyễn Việt Đức: Giải bài toán ESG trong chuỗi giá trị ngành Chè Việt Nam
Nhìn vào một ngành hàng xuất khẩu trọng điểm, ThS. Nguyễn Việt Đức đã chỉ rõ những cơ hội đột phá cho ngành Chè khi áp dụng các tiêu chuẩn ESG. Hiện nay, chuỗi giá trị ngành chè đang đứng trước áp lực chuyển đổi rất lớn để đáp ứng các chứng chỉ hữu cơ và trách nhiệm xã hội toàn cầu.
Ông Đức cho rằng, việc tích hợp ESG vào từng mắt xích của chuỗi giá trị – từ khâu vùng nguyên liệu đến chế biến và xuất khẩu – không chỉ giúp nâng cao giá trị hạt chè mà còn đảm bảo sự thịnh vượng lâu dài cho hàng ngàn hộ nông dân. Đây là minh chứng rõ nét cho việc công nghệ và quản trị ESG có thể thay đổi số phận của một ngành hàng truyền thống.
ThS. Chu Huy Tưởng – Viện Phát triển khoa học và công nghệ Vùng
Tầm nhìn chiến lược và cam kết từ Ban Lãnh đạo Viện
Phát biểu tổng kết hội thảo, Lãnh đạo Viện đã có những chỉ đạo mang tính định hướng dài hạn. Viện cam kết lấy ESG làm trục kim chỉ nam cho mọi hoạt động nghiên cứu và chuyển giao công nghệ trong thời gian tới. Các tham luận tại hội thảo sẽ nhanh chóng được cụ thể hóa thành các dự án thực tế tại địa phương.
Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mà ở đó, lợi ích kinh tế luôn song hành cùng trách nhiệm với môi trường và xã hội. NACENTECH sẽ tiếp tục vai trò là đơn vị tiên phong, đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam trong lộ trình chuyển đổi xanh đầy thách thức nhưng cũng đầy hứa hẹn.
Nguồn: Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NACENTECH)